اگر به تازگی قصد خرید مانیتور گیمینگ دارید، حتماً با عبارتهایی مثل ۶۰ هرتز، ۱۴۴ هرتز، FPS، G-Sync و FreeSync برخورد کردهاید. شاید فکر کنید ۶۰ فریم روی یک مانیتور ۶۰ هرتز با ۶۰ فریم روی یک مانیتور ۱۴۴ هرتز تفاوتی ندارد، اما این تصور کاملاً اشتباه است. در این مقاله از ساویس گیم، این مفاهیم را به زبان ساده توضیح میدهیم تا بهترین تصمیم را برای خرید بگیرید.
FPS در مقابل Hz: دو مفهوم کاملاً متفاوت
FPS یا فریم بر ثانیه، عددی است که نشان میدهد کارت گرافیک شما در هر ثانیه چند تصویر (فریم) میسازد و به مانیتور میفرستد. مثلاً وقتی میگوییم بازی با ۶۰ فریم اجرا میشود، یعنی کارت گرافیک شما هر ثانیه ۶۰ تصویر تولید میکند.
اما Hz یا هرتز، نشان میدهد مانیتور شما در هر ثانیه چند بار میتواند تصویر جدیدی روی صفحه نمایش دهد. یک مانیتور ۶۰ هرتز، هر ثانیه ۶۰ بار تصویر را عوض میکند. یک مانیتور ۱۴۴ هرتز، ۱۴۴ بار.
پس چرا ۶۰ فریم روی مانیتور ۱۴۴ هرتز روانتر است؟
این سؤالی است که بسیاری را گیج میکند. پاسخ در نحوه توزیع فریمها روی زمان است. کارت گرافیک فریمها را با فاصله زمانی نابرابر تولید میکند. گاهی یک فریم ۱۰ میلیثانیه طول میکشد، گاهی ۲۰ میلیثانیه. اما مانیتور با فاصله زمانی کاملاً ثابت صفحه را بهروز میکند.
روی مانیتور ۶۰ هرتز، مانیتور هر ۱۶.۶ میلیثانیه یک بار تصویر را عوض میکند. اگر کارت گرافیک درست وسط این بازه یک فریم جدید تحویل دهد، همه چیز عالی است. اما اگر دیر کند، مانیتور مجبور میشود فریم قدیمی را دوباره نشان دهد و شما لگ و پرش حس میکنید.
روی مانیتور ۱۴۴ هرتز، مانیتور هر ۶.۹ میلیثانیه یک بار بهروز میشود. این فاصله کوتاهتر یعنی احتمال اینکه یک فریم جدید دقیقاً سر وقت برسد بسیار بیشتر است. در نتیجه حتی با نرخ فریم یکسان (مثلاً ۶۰)، توزیع فریمها روی زمان روانتر به نظر میرسد.
چرا بسیاری از گیمرهای پی سی هنوز مانیتورهای HD را به 4K ترجیح میدهند؟
مشکل Screen Tearing (پارگی تصویر)
یکی از آزاردهندهترین مشکلات در گیمینگ، پارگی تصویر است. وقتی کارت گرافیک سریعتر از مانیتور فریم میسازد (مثلاً ۱۰۰ فریم روی مانیتور ۶۰ هرتز)، مانیتور در حالی که یک فریم قدیمی را نشان میدهد، ناگهان نیمی از فریم جدید را دریافت میکند. نتیجه: تصویری که نصف آن از فریم قبلی و نصف دیگر از فریم بعدی است. در صحنههای سریع، این پدیده مثل بریدگی افقی روی صفحه دیده میشود.
راهحلها: V-Sync، G-Sync و FreeSync
V-Sync (عمودیهمگامسازی) قدیمیترین راهحل است. کارت گرافیک را مجبور میکند دقیقاً هماهنگ با مانیتور فریم بسازد. مثلاً اگر مانیتور ۶۰ هرتز است، کارت گرافیک بیشتر از ۶۰ فریم نمیسازد. مشکل: افزایش ورودی لگ (تاخیر بین حرکت ماوس و دیده شدن آن در صفحه) و اگر کارت گرافیک نتواند به ۶۰ فریم برسد، ناگهان میافتد روی ۳۰ فریم که وحشتناک است.
G-Sync (از انویدیا) و FreeSync (از ایامدی) راهحلهای مدرن و هوشمندانهای هستند. این بار به جای اینکه کارت گرافیک خود را با مانیتور هماهنگ کند، مانیتور خود را با کارت گرافیک هماهنگ میکند. مانیتور نرخ بهروزرسانی خود را در هر لحظه با نرخ فریم کارت گرافیک تطبیق میدهد. مثلاً اگر بازی با ۷۸ فریم اجرا میشود، مانیتور هم روی ۷۸ هرتز میرود. نتیجه: بدون پارگی تصویر، بدون ورودی لگ اضافه، و تجربه کاملاً روان.
برای خرید چه مانیتوری مناسب شماست؟
- ۶۰ هرتز بدون تطبیقپویا: فقط برای کارهای اداری و گیمینگ معمولی و سبک. گیمر حرفهای از آن فرار میکند.
- ۱۴۴ هرتز با FreeSync یا G-Sync: انتخابی شیرین برای اکثر گیمرها. هم روانی فوقالعاده، هم قیمت مناسب. تفاوت با ۶۰ هرتز را با چشم غیرمسلح حس میکنید.
- ۲۴۰ هرتز به بالا: فقط برای گیمرهای رقابتی بازیهایی مثل CS2، Valorant یا Overwatch. برای بازیهای تکنفره و داستانی زیادهروی است.
جمعبندی
FPS مربوط به قدرت کارت گرافیک شماست، Hz مربوط به توانایی مانیتورتان. هر دو باید با هم هماهنگ باشند. حتی قویترین کارت گرافیک هم روی یک مانیتور ۶۰ هرتز قدیمی فقط ۶۰ تصویر نشان میدهد. و حتی بهترین مانیتور ۳۶۰ هرتز هم اگر کارت گرافیک شما فقط ۴۰ فریم بسازد، لگ خواهد داشت.
برای تجربه ایدهآل گیمینگ، حداقل یک مانیتور ۱۴۴ هرتز همراه با FreeSync یا G-Sync تهیه کنید. تفاوت را از همان لحظه اول حس خواهید کرد.
