اگر تلاش کردهاید یک بازی قدیمی و خاطرهانگیز را روی ویندوز ۱۰ یا ۱۱ اجرا کنید و با صفحه سیاه، کرشهای مکرر یا خطاهای عجیب مواجه شدهاید، تنها نیستید. بازیهای قدیمی معمولاً برای سختافزار، درایورها و حتی نسخههای قدیمیتر DirectX نوشته شدهاند که دیگر بهطور کامل با ویندوز جدید سازگار نیستند. خبر خوب این است که در اکثر موارد، مشکل قابلحل است؛ فقط باید روش درست را برای نوع بازی خودتان انتخاب کنید. با ساویس گیم همراه شوید.
قبل از هر کاری: بررسی کنید که آیا نسخه بازسازیشده وجود دارد
پیش از رفتن سراغ روشهای فنی، یک جستوجوی سریع در استیم یا GOG.com بزنید. بسیاری از بازیهای قدیمی توسط ناشران یا جامعههای طرفدار، بهصورت رسمی برای ویندوز جدید بازسازی و منتشر شدهاند (این نسخهها معمولاً با برچسبهایی مثل GOG یا Enhanced Edition مشخصاند). این سادهترین و پایدارترین راهحل است، چون تمام مشکلات سازگاری از قبل برطرف شدهاند.
اگر چنین نسخهای وجود ندارد، به روشهای زیر بروید.
روش ۱: استفاده از حالت سازگاری ویندوز (Compatibility Mode)
این اولین و سادهترین راهحل است که باید امتحان کنید:
- روی فایل اجرایی بازی (exe) راستکلیک کنید و Properties را انتخاب کنید.
- به تب Compatibility بروید.
- گزینه Run this program in compatibility mode for را فعال کنید و نسخهای از ویندوز که بازی برایش طراحی شده (مثلاً Windows XP یا Windows 7) را انتخاب کنید.
- گزینههای Run as administrator و Disable fullscreen optimizations را هم فعال کنید؛ این دو مورد بسیاری از مشکلات کرش و صفحه سیاه را حل میکنند.
- تغییرات را ذخیره کرده و بازی را اجرا کنید.
اگر بازی هنوز بالا نمیآید یا کرش میکند، به روشهای تخصصیتر زیر نیاز دارید.
روش ۲: DOSBox برای بازیهای بسیار قدیمی (دوران DOS)
بازیهای خیلی قدیمی (دهه ۹۰ میلادی و قبلتر) اصلاً برای ویندوز نوشته نشدهاند و روی سیستمعامل DOS اجرا میشدند. این بازیها اصلاً روی ویندوز مدرن اجرا نمیشوند، حتی با حالت سازگاری.
راهحل، استفاده از DOSBox است؛ نرمافزاری که یک محیط DOS شبیهسازیشده داخل ویندوز میسازد. کافی است DOSBox را نصب کنید، پوشه بازی را به آن معرفی کنید (با دستور mount) و بازی را از داخل آن اجرا کنید. نسخههای سادهتر و کاربرپسندتر مثل DOSBox Staging یا Boxer (برای مک) هم وجود دارند که این فرآیند را آسانتر میکنند.
روش ۳: ScummVM برای بازیهای ماجراجویی قدیمی
اگر بازی مورد نظر شما یک بازی ماجراجویی نقطهوکلیکی قدیمی است (مثل بسیاری از عناوین دهه ۹۰)، ScummVM گزینه بهتری نسبت به DOSBox است، چون مخصوص همین نوع بازیها طراحی شده و معمولاً تنظیمات کمتری نیاز دارد.
روش ۴: dgVoodoo2 یا DXWnd برای مشکلات گرافیکی
اگر بازی اجرا میشود اما گرافیک بههمریخته، رزولوشن اشتباه یا صفحه سیاه دارید، مشکل معمولاً از ناسازگاری بین API گرافیکی قدیمی (مثل DirectX 7 یا 8) و کارت گرافیک جدید است.
- dgVoodoo2 یک لایه میانی است که دستورات گرافیکی قدیمی را به شکلی که کارت گرافیک جدید بفهمد، ترجمه میکند. برای بسیاری از بازیهای اوایل دهه ۲۰۰۰ بهترین راهحل است.
- DXWnd به شما اجازه میدهد بازیهایی که فقط در حالت تمامصفحه اجرا میشوند و روی مانیتورهای جدید کرش میکنند را در یک پنجره اجرا کنید، که معمولاً مشکل رزولوشن را حل میکند.
روش ۵: نصب کتابخانههای قدیمی مورد نیاز
بسیاری از بازیهای قدیمی به نسخههای خاصی از DirectX، Visual C++ Redistributable یا فونتهای خاص نیاز دارند که در ویندوز جدید بهصورت پیشفرض نصب نیستند. نصب بسته «DirectX End-User Runtime» از سایت مایکروسافت و نسخههای مختلف Visual C++ Redistributable، بسیاری از خطاهای مربوط به فایلهای DLL گمشده را حل میکند.
روش ۶: ماشین مجازی یا Virtual PC (برای موارد سخت)
اگر هیچکدام از روشهای بالا جواب نداد، آخرین راهحل، نصب یک نسخه قدیمی ویندوز (مثل XP یا 7) داخل یک ماشین مجازی (با نرمافزارهایی مثل VirtualBox یا VMware) است. این روش کندتر و پیچیدهتر است، اما تقریباً برای هر بازی قدیمی، حتی سختترین موارد، جواب میدهد چون بازی را در محیط اصلی خودش اجرا میکند.
روش ۷: استفاده از پچهای جامعه گیمرها
برای بسیاری از بازیهای محبوب قدیمی، جامعههای طرفدار پچهای غیررسمی برای رفع مشکلات سازگاری منتشر کردهاند (مثلاً پچهای رزولوشن یا فریمریت). جستوجوی نام بازی همراه با عبارت «Windows 11 fix» یا «compatibility patch» در انجمنهایی مثل PCGamingWiki معمولاً راهحلهای دقیق و مخصوص همان بازی را نشان میدهد. PCGamingWiki بهطور خاص یکی از بهترین منابع برای مشکلات سازگاری بازیهای قدیمی است.
چه زمانی باید کدام روش را امتحان کنیم؟
| نوع بازی | راهحل پیشنهادی |
|---|---|
| بازیهای دهه ۹۰ روی DOS | DOSBox |
| بازیهای ماجراجویی نقطهوکلیک قدیمی | ScummVM |
| بازیهای اوایل دهه ۲۰۰۰ با مشکل گرافیکی | dgVoodoo2 یا DXWnd |
| بازیهایی که فقط کرش میکنند یا بالا نمیآیند | حالت سازگاری ویندوز |
| بازیهایی که هیچ روشی جواب نداد | ماشین مجازی |
جمعبندی
اجرای بازیهای قدیمی روی ویندوز جدید، در اکثر موارد ممکن است؛ فقط باید ابزار درست را برای نوع مشکل انتخاب کنید. شروع با حالت سازگاری ویندوز و نصب کتابخانههای موردنیاز، مشکل اکثر بازیهای دهه ۲۰۰۰ به بعد را حل میکند؛ برای بازیهای قدیمیتر، DOSBox و ScummVM تقریباً همیشه جواب میدهند. و اگر هیچکدام کار نکرد، ماشین مجازی همیشه بهعنوان راهحل نهایی در دسترس است.
برای اجرای یک بازی قدیمی به راهنمایی نیاز دارید؟
