انیمه همیشه به خاطر نوآوری و پیشگام بودن در کاوش مفاهیم، تکنیکهای انیمیشن و انتخابهای سبکی شناخته شده است که در سرگرمیهای رسانهای رایج نیستند. این به معنای آن است که در حالی که مجموعهها و فیلمهای تجربی زیادی وجود دارند، انیمههای فراوانی نیز به عنوان آثار پیشگامانه در نظر گرفته میشوند، به دلیل ادای دینشان به این رسانه یا ژانرهای مربوطهشان. با نگاهی به انیمههای نمادین دهههای گذشته، طرفداران میتوانند عنوانهایی را شناسایی کنند که مسائل و نگرانیهای مدرن جامعه را پیشبینی کردهاند. بسیاری از این انیمهها به عنوان کلاسیکهای این رسانه ستایش میشوند و با روایتهای پیچیدهشان، فرانچایزهای آینده را الهام بخشیدهاند.
گفتن اینکه یک اثر انیمه «جلوتر از زمان خود» است، میتواند به معنای انواع مختلفی از چیزها باشد، از هنر، انیمیشن، انتخاب شخصیتها، موسیقی متن و فضاسازی. در این مورد، من به ایدهای اشاره دارم که یک مجموعه یا فیلم قبل از اینکه موضوعاتی که پوشش میدهد برای مخاطبان مدرن به ویژه مرتبط شود، منتشر شده است. بسیاری از داستانهای گذشته به تمهای سنگین مانند سلامت روان، تروما، حضور آنلاین و تعصب پرداختهاند، قبل از اینکه بحث مستقیم درباره آنها در انیمه رایج شود. این فهرست نگاهی دقیقتر به پنج مجموعه انیمه میاندازد که استاندارد کیفیت و روایت معنادار را در رسانه تعیین کردهاند.
۵) Neon Genesis Evangelion
بخش بزرگی از انیمههای علمی-تخیلی به ژانر مکا (رباتهای غولپیکر، شبیه ترنسفورمز) تمایل دارند، اما تعداد کمی موفق میشوند چیزی تازه با این مفهوم انجام دهند. Neon Genesis Evangelion در سال ۱۹۹۷ منتشر شد و شامل ۲۶ قسمت قبل از پایان بود؛ این مجموعه تا به امروز به عنوان یکی از تأثیرگذارترین آثار در میان انیمههای mecha شناخته میشود، به دلیل تجزیه و تحلیل ژانر. به جای تمرکز بر جنبههای فنی ماشینهای ربات غولپیکر، مجموعه بر ذهنیت خلبانانی که آنها را هدایت میکنند تمرکز کرد و اینکه این کار چگونه بر سلامت روان آنها در بلندمدت تأثیر میگذارد. در حالی که بدون شک تصاویر خیرهکنندهای داشت، زیبایی واقعی Neon Genesis Evangelion در روایت از توسعه شخصیتها و نمایش واقعگرایانه خلبانان نوجوان است.
Neon Genesis Evangelion در آیندهای دور اتفاق میافتد، جایی که زمین به آرامی از فاجعه جهانی به نام Second Impact در حال بهبود است. بشریت در شهرهای مستحکم مانند Tokyo-3 که داستان اصلی در آن رخ میدهد، زندگی میکند؛ علاوه بر شهرهای محافظتشده، انسانها رباتهای جنگنده عظیم به نام Evangelion طراحی کردهاند که هدف اولیه آنها عقب راندن نیروهای بیگانه مهاجم است. خلبانان نوجوان به طور دستی انتخاب میشوند تا Evangelionها را هدایت کنند، و یاد میگیرند چگونه با هم کار کنند و ماشینآلات را برای عقب راندن بزرگترین تهدید زمین و حفاظت از بشریت اداره کنند.
۴) Perfect Blue
انیمههای ترسناک اغلب در مقایسه با ژانرهای محبوبتر نادیده گرفته میشوند، اما این به معنای آن نیست که عنوانهای این ژانر چیزی برای عرضه ندارند. Perfect Blue مثالی عالی از یک فیلم انیمه وحشت است که هنوز در جامعه بحثبرانگیز است، به حدی که منجر به انتشار سینمایی دوم بازسازیشده در سال ۲۰۲۵ شده است. این فیلم استادانه مفاهیمی مانند شهرت، استانداردهای زیبایی، روابط پاراسوشیال، خطرات فضاهای آنلاین و مسائل سلامت روان را بررسی میکند. به عنوان یک وحشت روانشناختی ارائهشده، تصاویر میخکوب کننده Perfect Blue همراه با واقعیت آزاردهنده آن، فیلم را به عنوان یک کلاسیک تثبیت کرده که مسائل مدرن را قبل از مرتبط شدنشان در رسانهها بررسی کرده است.
آیدل سابق J-Pop به نام Mima Kirigoe به طرفدارانش اعلام میکند که حرفه خوانندگیاش را رها میکند تا به بازیگری بپردازد، تصمیمی که جنجال گستردهای در مورد تصویر جدیدش ایجاد میکند. در حالی که برای سازگاری با واکنشهای منفی و برنامه کاری جدیدش تلاش میکند، Mima متوجه یک طرفدار قدیمی میشود که به نظر میرسد هر حرکت او را تعقیب میکند. علاوه بر آن، Mima از یک فروم آنلاین مطلع میشود که به عنوان وبلاگ شخصی او عمل میکند و جزئیات شخصی را منتشر میکند که انگار مستقیماً از دفترچه خاطرات Mima کپی شده است. با نظارت بر هر حرکتش و تهدید حس امنیتش، ذهن Mima به آرامی رو به زوال میرود در حالی که سعی میکند تشخیص دهد کدام جنبههای تجربیاتش واقعی یا خیالی است.
۳) Akira
اگر یک انیمه بتواند به عنوان برگ برنده ای که مخاطبان عادی را به این رسانه کشاند، اعتبار یابد، Akira احتمالاً در صدر قرار میگیرد. این فیلم در سال ۱۹۸۸ در دوران طلایی انیمههای علمی-تخیلی منتشر شد و از آن زمان به عنوان یکی از انیمههای نمادین برای تماشا باقی مانده است. فیلم به خاطر انیمیشن خیرهکنندهاش شناخته میشود، که به عنوان چیزی جلوتر از منحنی با سیالیتی که تا زمان حال دوام آورده، شناخته شده است. علاوه بر این، Akira به خاطر درونمایه پیچیدهاش ستایش شد که تمهایی مانند طبیعت فاسدکننده قدرت، کنترل دولتی، ناآرامی اجتماعی و تفاوتهای نسلی را بررسی میکند. این فیلم اغلب به عنوان یکی از اولین انیمههایی که توجه بینندگان غربی را جلب کرد، اعتبار مییابد.
پیشزمینه داستانی Akira در سال ۱۹۸۸ آغاز میشود، زمانی که یک جنگ جهانی پس از نابودی توکیو آغاز میشود. حال به سال ۲۰۱۹ بپرید، Neo-Tokyo شهری است که توسط خشونت باندهای خیابانی، تروریسم، فساد دولتی و ناآرامی مدنی احاطه شده است. در طول رویدادهای یک تجمع، عضو باند Tetsuo Shima با موتورسیکلتش تصادف میکند، که منجر به بستری شدن او در بیمارستان و کشف بعدی میشود که Tetsuo دارای تواناییهای خاص ذهنی است. دولت بلافاصله احتیاط میکند وقتی این را میفهمد، به دلیل رویدادهای گذشته در مورد یک esper (شخصی که قدرت های فراطبیعی ذهنی دارد ( مثل جابجا کردن اجسام با قدرت ذهن )) که فقط به عنوان Akira شناخته میشود، فردی که نابودی اولیه توکیو را در گذشته آغاز کرد. Akira هم سقوط آهسته Tetsuo را در حالی که قدرتش توسعه مییابد، و هم بهترین دوستش Shotaro Kaneda را دنبال میکند، که احساس مسئولیت میکند تا او را متوقف کند.
۲) Ghost in the Shell
بسیاری از نمادینترین فیلمهای انیمه اغلب بخشی از ژانر علمی-تخیلی هستند، احتمالاً به دلیل ترکیبی از تصاویر منحصربهفرد و داستانهای خیالی که طبیعت انسانی را بررسی میکنند. Ghost in the Shell به راحتی در این دسته دقیقاً جای میگیرد، که ابتدا در سال ۱۹۹۵ با پاسخی ضعیف پخش شد که به سرعت به یک دنباله فرهنگی اختصاصی تبدیل شد. از زمان انتشار اولیهاش، Ghost in the Shell اغلب به عنوان یکی از تأثیرگذارترین فیلمهای انیمه ساختهشده ذکر شده است؛ گفته میشود که فیلمهای نمادینی مانند The Matrix را الهام بخشیده است، یک بلاکباستر علمی-تخیلی دیگر که با ایده هویت در جامعه مدرن سروکار دارد. فیلم تمهایی مانند مفهوم خود، اثرات فناوری و تعریف انسانیت واقعی را بررسی میکند.
فیلم در سال ۲۰۲۹ اتفاق میافتد، جایی که بدن انسان میتواند با استفاده از فناوری سایبرنتیک تعمیر و تقویت شود، و همچنین مغز سایبرنتیک که آگاهی انسان را به اینترنت متصل میکند. Motoko Kusanagi یک واحد تیم تهاجمی را در New Port City رهبری میکند، که مسئول امنیت عمومی بخشهایی از ژاپن است. کار آنها شامل تحقیق در مورد افراد مشکوک به «ghost-hacked» است که تهدیدی برای امنیت ملی هستند. این Motoko را به سرازیری لغزندهای از توطئه، فساد و خودآگاهی میکشاند که مفهوم خود به اندازهای که جامعه در این جهان جدید باور دارد، وابسته نیست.
۱) Serial Experiments Lain
در حالی که بسیاری از برنامهها ممکن است تلاش کنند با تمهای فلسفی یا تصاویر سوررئال مخاطبان را بیگانه نکنند، Serial Experiments Lain دقیقاً برعکس عمل میکند و هر دو را ترکیب میکند تا مجموعهای فراموشنشدنی ایجاد کند. انیمه در سال ۱۹۹۸ منتشر شد و یک فصل واحد شامل فقط ۱۳ قسمت قبل از پایان داشت. این مجموعه در همان سال انتشارش، جایزه برتری را در جشنواره هنرهای رسانهای ژاپن دریافت کرد. هنوز هم به خاطر استفاده سنگین از هنر آوانگارد، وحشت روانشناختی ناراحتکننده و تمهای پیچیده در مورد رابطه بشریت با فضاهای آنلاین ستایش میشود که هنوز هم امروز درست به نظر میرسند.
داستان Serial Experiments Lain دانشآموز راهنمایی Lain Iwakura را دنبال میکند، دختری درونگرا که زندگیاش تغییر میکند وقتی خبر میرسد که یکی از همکلاسیهایش خودکشی کرده است. نامهای از همان همکلاسی فاش میکند که او باور داشت با مردن، در واقع در جهان آنلاین، در یک قلمرو مجازی به نام Wired، دوباره متولد میشود. Lain تصمیم میگیرد ادعای همکلاسی سابقش را با بررسی زمینه Wired و خدای فرضی که در قلمرو اینترنت وجود دارد، بررسی کند. یافتههای او Lain را به شبکه پیچیدهای از رازداری، دروغ و دستکاری میکشاند که مرزها بین جهان آنلاین و واقعیت او را محو میکند.
آیا با انیمههای این فهرست موافقید؟ به ما بگویید کدام مجموعههای انیمه را جلوتر از زمان میدانستید.
