نقد و بررسی بازی BLACKSHARD؛ وقتی هزارتو تصمیم می‌گیرد تو کی هستی

BLACKSHARD بازی‌ای است که در آن هیچ‌کس به شما نمی‌گوید چه کاری درست است. وارد راهرویی می‌شوید که شبیه هیچ‌جای دیگری نیست، نه دشمنی جلوی راهتان سبز می‌شود و نه فلشی روی صفحه ظاهر می‌شود که بگوید کدام طرف بروید. فقط یک مگاستراکچر عظیم و ساکت به نام هزارتو وجود دارد که انگار هزاران سال منتظر کسی مثل شما بوده و حالا که آمده‌اید، نمی‌داند باید شما را بپذیرد یا ببلعد.

BLACKSHARD یک بازی اکتشافی اول‌شخص از استودیوهای Redlock Studio و Enclave است که توسط Redlock Studio و Plug In Digital منتشر شده. اما این توصیف فنی، هیچ چیزی از آنچه در تجربه‌اش می‌گذرد را بازگو نمی‌کند. این بازی درباره سرعت نیست، درباره مهارت هم نیست؛ درباره این است که در فضایی بی‌پایان و بی‌قانون رها شوید و ببینید چه بخشی از شما زنده می‌ماند.

هزارتویی که زمان را در خود حبس کرده

هزارتو، همان‌طور که خود بازی توصیفش می‌کند، «تجسم زمان و علیت» است؛ فضایی کسل‌کننده، عقیم و به‌طرزی آزاردهنده منظم. این توصیف، دقیقاً همان حسی است که هنگام قدم زدن در راهروهای BLACKSHARD تجربه می‌کنید. همه‌چیز سر جای خودش است، اما هیچ‌چیز زنده نیست. انگار وارد مکانی شده‌اید که قرن‌ها پیش ساخته شده و از آن زمان، فقط سکوت و نظم در آن حاکم بوده است.

روایت بازی از طریق دیالوگ مستقیم یا صحنه‌های سینمایی منتقل نمی‌شود. در عوض، تکه‌های حافظه (Memory Shards) در گوشه و کنار هزارتو پراکنده‌اند و چهره‌های فراموش‌شده‌ای که قرن‌هاست کسی با آنها حرف نزده، در انتظار شما هستند. این رویکرد، BLACKSHARD را به تجربه‌ای شخصی تبدیل می‌کند؛ چیزی که هر بازیکن، برداشت خودش را از آن خواهد داشت و هیچ دو نفری، یک داستان یکسان تعریف نمی‌کنند.

هر قدم، یک انتخاب

BLACKSHARD یک جهان نیمه‌باز را در اختیار شما می‌گذارد که در آن، مسیر مشخصی وجود ندارد. می‌توانید ساعت‌ها در یک منطقه بمانید و آن را زیر و رو کنید، یا سریع از کنارش بگذرید و به عمق‌های ناشناخته‌تر بروید. این آزادی، در نگاه اول شاید ساده به‌نظر برسد، اما در عمل به‌سرعت تبدیل به یک آزمون روانی می‌شود: چقدر می‌توانید در سکوت و بی‌هدفی دوام بیاورید؟

بازی تأکید می‌کند که «رفتار شما درون هزارتو، سرانجام سفرتان را تعیین می‌کند.» این جمله، صرفاً یک شعار تبلیغاتی نیست. هزارتو به انتخاب‌های شما واکنش نشان می‌دهد. می‌توانید نظم موجود را بپذیرید یا مسیری متفاوت انتخاب کنید. می‌توانید تکه‌های حافظه را جمع کنید یا نادیده بگیرید. می‌توانید هزارتو را با قدرت‌های ناگفتنی دگرگون کنید، یا پیچیدگی سرد و منظم آن را دست‌نخورده نگه دارید. هیچ‌کدام از این انتخاب‌ها «درست» یا «غلط» نیستند، اما همه‌شان پیامد دارند.

تعامل با محیط؛ دگرگونی یا حفظ سکوت

یکی از مهم‌ترین وجوه تمایز BLACKSHARD از سایر بازی‌های اکتشافی، امکان تعامل با محیط است. شما فقط تماشاچی نیستید؛ می‌توانید هزارتو را تغییر دهید. اما این قدرت، بدون هزینه نیست. هر تغییری که در هزارتو ایجاد کنید، پاسخ آن را از خود هزارتو دریافت خواهید کرد. این دوگانگی میان «دگرگونی» و «حفظ»، هسته فلسفی بازی را تشکیل می‌دهد و بازیکن را در موقعیتی قرار می‌دهد که باید در برابر خودش پاسخگو باشد.

طراحی هنری؛ زیبایی خالی و سرد

BLACKSHARD از سبک لیمینال (Liminal) استفاده می‌کند؛ فضایی که هم آشناست و هم غریبه. راهروهای بی‌پایان، نورپردازی سرد و بیروح، معماری‌های عظیم و خالی و فضاهایی که انگار از یک رویا بیرون آمده‌اند. این سبک، نه با پر کردن صفحه از جزئیات، بلکه با حذف و خالی گذاشتن، حس راز و تنهایی را خلق می‌کند. در بسیاری از لحظات، BLACKSHARD حس می‌شود که دارد به شما خیره می‌شود، و این خیره شدن، از هر دشمنی هولناک‌تر است.

موسیقی و صداگذاری بازی نیز کاملاً در خدمت این فضاسازی هستند. سکوت، به‌عنوان یکی از ابزارهای اصلی روایت، در BLACKSHARD نقش کلیدی دارد. صدای قدم‌های شما در راهروهای خالی، زمزمه‌های ناشناخته در گوشه‌های تاریک، و فضایی که انگار خودش نفس می‌کشد، همگی به این احساس دامن می‌زنند که در مکانی هستید که نباید باشید.

نقاط قوت و ضعف

نقاط قوت:

• فضاسازی لیمینال و رویاگونه که تجربه‌ای سرد و رازآلود خلق می‌کند.
• روایت مینیمال و فلسفی که بازیکن را به تفکر وامی‌دارد.
• جهان نیمه‌باز با آزادی کامل در انتخاب مسیر و کاوش.
• سیستم انتخاب و پیامد که رفتار بازیکن را به سرانجام سفر پیوند می‌زند.
• تعامل با محیط و امکان دگرگونی یا حفظ هزارتو.
• طراحی هنری و نورپردازی سرد که به فضای بازی عمق می‌بخشد.
• موسیقی و صداگذاری اتمسفریک که به غوطه‌وری بیشتر کمک می‌کند.

نقاط ضعف:

• نبود روایت خطی و سنتی که ممکن است برخی بازیکنان را سردرگم کند.
• نبود راهنمایی واضح که برای بازیکنان عجول می‌تواند ناامیدکننده باشد.
• تجربه‌ای آرام و بدون اکشن که برای همه سلیقه‌ها مناسب نیست.
• مدت زمان نسبتاً کوتاه که ممکن است برای برخی بازیکنان کافی نباشد.
• نیاز به صبر و تمرکز بالا که برای بازیکنان عجول چالش‌برانگیز است.

جمع‌بندی؛ سفری که فقط شما می‌توانید تمامش کنید

BLACKSHARD یک بازی نیست که بتوانید با معیارهای معمول بسنجید. این بازی نه به شما پاداش می‌دهد، نه شما را سرگرم می‌کند، نه حتی به شما خوش‌آمد می‌گوید. کاری که می‌کند این است: شما را در فضایی رها می‌کند که برای شما ساخته نشده، و از شما می‌خواهد که با آن کنار بیایید. اگر بتوانید این کار را بکنید، BLACKSHARD به یکی از به‌یادماندنی‌ترین تجربه‌های سال‌های اخیرتان تبدیل خواهد شد. اگر نتوانید، احتمالاً چند ساعت بعد، بی‌آنکه چیزی از آن فهمیده باشید، آن را کنار می‌گذارید.

اگر از طرفداران تجربه‌های آرام، فلسفی و مرموزی هستید که به شما فضا می‌دهند تا خودتان معنا بسازید، BLACKSHARD انتخابی است که احتمالاً تا مدت‌ها فراموشش نخواهید کرد.

امتیاز ساویس گیم: ۸ از ۱۰